Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID’s op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID’s op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID’s op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Er wordt al jaren gesproken over een herziening van de pachtregelgeving. Het huidige pachtstelsel leidt ertoe dat er vrijwel alleen nog maar kortlopende pachtovereenkomsten worden afgesloten. Dit biedt weinig zekerheid voor de pachter en bevordert een duurzaam beheer van de bodem niet.
Langdurige pacht wordt de standaard
De huidige staatssecretaris van LVVN onderschrijft een oproep om langdurige pacht de standaard te maken. Hij wil inzetten op het stimuleren van langdurige pacht en het ontmoedigen van kortlopende pacht. Kortlopende pachtovereenkomsten, korter dan 6 jaar, zouden alleen mogelijk moeten zijn tegen een lagere pachtprijs. Er wordt aan gedacht om de pachtnorm meer te verlagen naarmate de duur van de overeenkomst korter is.
Nieuwe pachtvorm: duurzame langlopende pacht
Ook is de staatssecretaris van plan een nieuwe pachtvorm in te voeren: de duurzame langlopende pacht. Anders dan de reguliere pacht heeft deze pachtvorm geen continuatierecht en wordt de prijs bepaald door de markt, De huidige reguliere pachtovereenkomsten wil de staatssecretaris zoveel mogelijk ongewijzigd laten, maar hij is wel voornemens om een agrarische bedrijfsmatigheidstoets in te voeren. Verpachters kunnen daarmee de pachter vragen om aan te tonen dat deze grond nog steeds bedrijfsmatig gebruikt. Eenzelfde toets wil hij invoeren voor nieuwe reguliere pachtovereenkomsten. Met de invoering van een AOW-toets voor bestaande en nieuwe reguliere pachtovereenkomsten en de introductie van de duurzaam langlopende pacht, denkt de staatssecretaris voldoende waarborgen in te bouwen dat de grond bij niet-bedrijfsmatig gebruik beschikbaar komt voor andere pachters waaronder jonge boeren en zij-instromers. Hoe de AOW-toets er precies uitziet, maakt de staatssecretaris niet duidelijk.
Aanpassing bestaande reguliere pachtovereenkomsten
De staatssecretaris staat positief tegen een voorstel om verpachters bij bestaande reguliere pachtovereenkomsten de mogelijkheid te bieden om de contractvoorwaarden naar redelijkheid aan te passen. Verpachters kunnen daarmee duurzaamheidsafspraken maken, die een relatie hebben tot bodemgebruik.
Zwarte en grijze pacht
De staatssecretaris vindt dat zwarte en grijze pacht alleen kan worden ontmoedigd als de pachtprijs en overige voorwaarden aantrekkelijk genoeg zijn om een pachtovereenkomst conform het wettelijk kader af te sluiten.
Natuurpacht
De staatssecretaris is van plan om de huidige reservaatpacht te vervangen door natuurpacht, die bedoeld is voor gronden die zijn ingericht voor natuur met agrarisch medegebruik. De looptijd van deze pacht is tenminste zes jaar. De staatssecretaris is in gesprek met de terreinbeherende organisaties over hoe de nodige flexibiliteit kan worden ingebouwd in deze nieuwe pachtvorm, zodat tussentijds afspraken kunnen worden gewijzigd.
Berekeningswijze pachtprijzen
De huidige berekeningswijze van de pachtnormen op basis van een vijfjaargemiddelde van het opbrengend vermogen van de grond en een correctie van de vrije verkeerswaarde leidt tot grote fluctuaties. De staatssecretaris wil bezien hoe deze fluctuaties verminderd kunnen worden. Wel zullen de pachtnormen straks moeten gaan gelden voor kortlopende pacht. Voor nieuwe reguliere pachtovereenkomsten en de langlopende pacht zal de pachtprijs worden bepaald door de markt.
Agrarische ondernemers die de afgelopen drie jaren elk jaar een bovengemiddelde opbrengst hadden met suikerbieten, fritesaardappelen, tarwe of gerst op klei, mogen een extra stikstof gebruiken. Daarvoor konden zij zich tot en met 15 mei aanmelden bij RVO.
Een bovengemiddelde opbrengst betekent voor wintertarwe en -gerst een opbrengst van meer dan 9 ton, voor zomertarwe meer dan 8 ton, voor zomergerst meer dan 7 ton, voor suikerbieten meer dan 75 ton en voor aardappelen meer dan 50 ton, dit alles per hectare.
De hoeveelheid extra stikstof per hectare bedraagt 15 kg voor suikerbieten en wintertarwe, 20 kg voor zomertarwe en wintergerst en 30 kg voor zomergerst en aardappelen.
Als gevolg van de natte weersomstandigheden in 2024 zijn op veel bedrijven de opbrengsten tegengevallen. Wanneer in 2024 de opbrengst niet bovengemiddeld is geweest, kan men in ieder geval niet eerder dan in 2028 weer in aanmerking komen voor de regeling. In antwoord op Kamervragen heeft de Minister van LVVN aangegeven de voorwaarden voor deelname aan stikstofdifferentiatie niet te willen aanpassen, omdat dit het risico op nitraatuitspoeling verhoogt.
Voor het GLB is het voor het opgeven van een perceel vereist dat bij controle een schriftelijke toestemming voor het gebruik getoond kan worden. Om een perceel mee te kunnen tellen voor de mestwetgeving is een schriftelijke toestemming niet noodzakelijk.
Indien een eigenaar van een perceel geen schriftelijk bewijs van toestemming wil verstrekken voor het ter beschikking hebben van een perceel en de landbouwer wil het perceel wel meetellen voor de mest, geldt het volgende:
De oppervlakte van het betreffende perceel moet in de Gecombineerde opgave voor het onderdeel GLB met 0 worden ingevuld en de vinkjes voor de basispremie en eco-regeling moeten voor dat perceel worden weggehaald. Alleen vinkjes weghalen bij de vraag over de basispremie en de eco-regeling is niet voldoende. Op deze wijze telt het betreffende perceel niet mee voor de berekening van de benodigde punten voor uitbetaling van de eco-premie (instapeis).
Bepaalde conditionaliteiten op bedrijfsniveau, bijvoorbeeld gerelateerd aan het gebruik van mest of het houden van dieren, blijven wel van kracht en kunnen ook gecontroleerd worden. Er kunnen aanvullende controles worden uitgevoerd om oneigenlijk gebruik van deze optie te voorkomen.
Uit onderzoek blijkt dat bij mestscheiding en opslag van de dikke en dunne fractie daarna stikstofverliezen (N-verlies) optreden. Bij controles op de naleving van de gebruiksnormen en de verantwoordingsplicht past RVO daarom een correctie toe wanneer mest is gescheiden.
Volgens de rekenregels wordt het N-verlies voor drijfmest van graasdieren berekend op totaal 3,2% van de stikstofinhoud van de ingaande mest en voor staldieren op 3,9%. De correctie geldt voor het jaar waarin de mest is gescheiden. Om deze correctie te kunnen uitvoeren is het van belang dat uit de administratie van de mestscheiding zorgvuldig blijkt:
Wanneer uit administratie niet of onvoldoende blijkt dat er mestscheiding heeft plaatsgevonden, zal er geen correctie voor eventuele stikstofverliezen worden toegepast. Dit is ook het geval wanneer wordt uitgegaan van de forfaitaire gegevens.
Een varkenshouder kreeg over het jaar 2017 een mestboete van € 80.000 vanwege een overschrijding van de gebruiksnormen. In het hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven was de vraag aan de orde of RVO bij het vaststellen van de eindvoorraad mest in 2017 had mogen uitgaan van de door de varkenshouder in de Aanvullende Gegevens Landbouwer (AGL) 2016 en 2017 verstrekte gegevens over de bezinklaag in de mestput.
Volgens de varkenshouder waren die gegevens onjuist. Zijn toenmalige adviseur had in de AGL 2017 geen melding gemaakt van een aangroei van de bezinklaag van twee centimeter. Volgens de varkenshouder hanteert RVO op grond van haar vaste beleid altijd een dergelijke aangroei bij varkensbedrijven en had zij dat in zijn geval ten onrechte niet gedaan. De varkenshouder betwistte het standpunt van RVO dat uit onderzoek is gebleken dat het bij oude stallen als die van hem goed mogelijk en niet ongebruikelijk is dat een bezinklaag niet aangroeit..
Het College oordeelde dat RVO bij het vaststellen van de eindvoorraad mest 2017 had mogen uitgaan van hetgeen in de AGL 2016 en 2017 was vermeld over de bezinklaag in de mestput. Daaruit bleek dat er in 2017 geen aangroei was.
Op zand- en lössgrond moet één keer in de vier jaar een rustgewas geteeld worden. De onderzaai van een vanggewas bij maïs wordt niet (langer) geaccepteerd als invulling van deze verplichting. Dit is onlangs bevestigd door RVO.
In principe moet het rustgewas als hoofdteelt geteeld worden. Er zijn tabellen waarin staat welke gewassen tot de rustgewassen behoren. Gewassen die (vroeg) gerooid moeten worden, tellen sowieso niet mee als rustgewas.
Onbemest vanggewas
In één situatie is het rustgewas niet de hoofdteelt. Er kan namelijk gekozen worden voor een korte (groente)teelt of vroeg geoogst gewas, gevolgd door een onbemest vanggewas dat vóór 1 september wordt ingezaaid. De hoofdteelt mag elk gewas zijn. Het vanggewas mag pas na de oogst van de hoofdteelt ingezaaid worden.
Wijziging wetgeving per 1 januari 2024
Dit staat reeds vanaf 1 januari 2024 in de Omgevingsregeling, die per die datum is ingevoerd. Daarvoor stonden de bepalingen over de rustgewassen in de Uitvoeringsregeling gebruik meststoffen, maar zonder de bepaling dat het vanggewas na de hoofdteelt ingezaaid moest worden. Ondanks dat deze overgang beleidsneutraal zou zijn, heeft RVO nu pas officieel bevestigd dat deze voorwaarde is aangepast.
Er zijn echter gevallen bekend waarbij de onderzaai van een vanggewas in 2024 door RVO wel als rustgewas is erkend, terwijl dit volgens de regels niet was toegestaan. In 2025 zal echter rekening moeten worden gehouden met de nieuwe uitleg.
Bij de afhandeling van de ontvangen aanvragen in de eerste openstellingsperiode voor subsidie voor de vestiging voor jonge landbouwers in 2024, is gebleken dat bedrijfsovernames gebaseerd op een pachtconstructie onvoldoende werden gedekt door de bestaande subsidievoorwaarden.
Naar aanleiding van ervaringen en door de RVO ontvangen opmerkingen in verband met de overname van een landbouwbedrijf door een jonge landbouwer veelvuldig betrokken pachtvormen, te weten erfpacht en reguliere pacht, bleek het nodig om enkele bepalingen gekoppeld aan het juridische eigendom aan te passen, zodat ook bedoelde pachtvormen geen beletsel zouden vormen bij de toekenning van subsidies voor de vestiging van jonge landbouwers.
Met deze wijziging van de Regeling Europese EZK- en LNV-subsidies 2021 wordt bovengemeld punt aangepast in de subsidiemodule vestiging van jonge landbouwers. Deze aanpassing wordt doorgevoerd alvorens de subsidiemodule wordt opengesteld per 28 april 2025.
Pacht
Beleidsmatig is vastgesteld dat slechts bepaalde pachtvormen in het kader van bedrijfsovernames ook subsidiabel zouden moeten zijn binnen de subsidiemodule voor de vestiging van jonge landbouwers. Hoewel de jonge landbouwer op grond van een pachtconstructie niet het volledige bedrijf met bijbehorende grond en registergoederen ‘in eigendom’ verkrijgt, is dit een veel voorkomende constructie bij de start van een bedrijf of bij bedrijfsovernames. Vaak ook omdat degene die het bedrijf overdraagt zelf niet altijd het bedrijf volledig in eigendom heeft.
De vestigingssteun is nu ook mogelijk wanneer de jonge landbouwer het bedrijf geheel of gedeeltelijk overneemt onder het recht van reguliere pacht of erfpacht, maar niet bij geliberaliseerde pacht.
Bij een reguliere pachtconstructie (pachtoverneming) wordt in de subsidieaanvraag gekeken naar de vereisten van het Burgerlijk Wetboek (artikel 363 van titel 5 van Boek 7). Bij dergelijke constructies wordt gesproken over indeplaatsstelling binnen (langdurige) reguliere pachtconstructies. De overname kan betrekking hebben op bijvoorbeeld percelen landbouwgrond en bedrijfsgebouwen zoals de hoeve, aangezien deze contracten vaak langdurig zijn en automatisch worden verlengd.
